FirmoweWindykacje.pl - wezwanie do zapłaty, pozew do sądu, wniosek do komornika - online

Postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika w związku małżeńskim

19.04.2013 11:51

Postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika w związku małżeńskim

Generalnie podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego i prowadzenia czynność egzekucyjnych ze składników majątkowych określonej osoby stanowi tytuł wykonawczy przeciwko tej osobie. Wyjątkiem jest dłużnik pozostający w związku małżeńskim. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko dłużnikowi, który pozostaje w związku małżeńskim stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji nie tylko z osobistego majątku dłużnika. W takiej sytuacji można prowadzić postępowanie egzekucyjne również:

  • z pobranego wynagrodzenia za pracę,
  • z dochodów uzyskanych z prowadzenia przez dłużnika innej działalności zarobkowej,
  • z korzyści uzyskanych z jego praw pokrewnych, praw autorskich, praw własności przemysłowej, a także innych praw twórcy.

Zatem istnieje tu możliwość prowadzenia egzekucji także z wyszczególnionych składników majątku wspólnego małżonków.

Z mocy samego prawa pomiędzy małżonkami z momentem zawarcia związku małżeńskiego powstaje wspólność ustawowa. Wspólność ta jest łączna, a więc bezudziałowa. W skład tej wspólności wchodzą przedmioty majątkowe, które zostały nabyte w czasie jej trwania przez jednego z małżonków lub wspólnie przez oboje małżonków. Stanowi to majątek wspólny. Może on także powstać na skutek zawarcia umowy między małżonkami. Majątek osobisty każdego z małżonków stanowią przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 roku, poz. 788, jt.) precyzuje kategorie przedmiotów i praw, które należą do majątku wspólnego, a które do majątku osobistego. W procesie klasyfikacji poszczególnych dóbr istotnym kryterium jest moment nabycia prawa lub przedmiotu.

Majątek wspólny podlega ograniczeniom w odniesieniu do sposobu rozporządzania i zarządzania nim przez małżonków. Żądanie podziału majątku wspólnego jest niemożliwe w czasie obowiązywania wspólności ustawowej. Dokonywanie rozporządzeń bądź zobowiązanie do rozporządzania udziałem, który miałby przypaść przy ewentualnym ustaniu wspólności ustawowej małżonkowi w majątku wspólnym lub w określonych przedmiotach wchodzących w skład tego majątku, także jest niedopuszczalne. Ograniczenia te mają zastosowanie także do wierzyciela małżonka. Wierzyciel w czasie trwania wspólności nie ma możliwości żądania zaspokojenia z udziału, który przypadłby małżonkowi już po ustaniu wspólności.

Rozszerzenia, ograniczenia wspólności ustawowej, ustanowienia rozdzielności majątkowej lub rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków małżonkowie mogą dokonać zawierając umowę w formie aktu notarialnego. Umowę taką małżonkowie mają możliwość zawrzeć także przed wstąpieniem w związek małżeński. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. Gdy do rozwiązania umowy dojdzie w trakcie małżeństwa, pomiędzy małżonkami powstaje wspólność ustawowa, chyba że strony odmiennie uregulują kwestie majątkowe po rozwiązaniu umowy.

Fakt zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność majątkową, nie stanowi przesłanki wyłączającej prowadzenie egzekucji ze składników majątku, które należałyby do majątku osobistego dłużnika, jeśli nie zostałaby zawarta taka umowa.Uregulowanie to nie wyłącza możliwości ochrony dłużnika i jego małżonka poprzez stosowanie powództw przeciwegzekucyjnych, jeśli umowa majątkowa małżeńska była dokumentem skutecznym wobec wierzyciela.

Składniki majątku osobistego, które mogą zostać objęte wspólnością majątkową małżeńską na mocy umowy majątkowej małżeńskiej podlegają ograniczeniom w zakresie rodzaju tych składników. Składniki, których nie można objąć wspólnością poprzez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej zostały zawarte w katalogu zamkniętym i przedstawiają się następująco:

  • przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny;
  • prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
  • niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków. 

Omawianą regulację stosuje się odpowiednio w przypadku prowadzenia egzekucji na podstawie samego tytułu egzekucyjnego.

Dorota Paśnik